“Bà tiên núi Sam” Thập Thủ Đạo bí ẩn – Lương y Huỳnh Thị Lịch

 Đó là câu thơ người dân ở TP Hồ Chí Minh từng truyền tụng về Lương y Huỳnh Thị Lịch – “Bà Tiên Núi Sam” bấm huyệt môn Thập Thủ Đạo chữa bệnh. Bà có nhiều truyền nhân, nhưng khối kiến thức độc đáo phương pháp này tới nay vẫn chưa được nghiên cứu, áp dụng rộng rãi. Thân thế, sự nghiệp của Bà cũng trở nên bí ẩn bởi hầu như học trò chỉ nghiên cứu, ít thực hành và quảng bá nên “bí kíp” Thập Thủ Đạo đã gần như chìm vào quên lãng.

Từ một người bình thường trở thành Bà Lang Hàng Xanh nổi tiếng

Lương y Huỳnh Thị Lịch
Tổ y Thập Thủ Đạo

 Theo Lương y Lê Minh ( nguyên cán bộ công tác tại Bệnh Viện 198 Cục Y Tế – Bộ Công An), Bà Huỳnh Thị Lịch tên thật là Trần Thị Kim Thanh (còn gọi là dì Sáu Lịch). Bà sinh năm 1916 ở làng Cải Mực ( thuộc Tổng Bình cách cũ , Ý Yên, Nam Định) nay là Làng Cải Mực, Xã Yên Bình, Huyện Ý Yên, Tỉnh Nam Định.

Gia đình Bà Huỳnh Thị Lịch nhiều đời làm nghề thuốc Đông Y nên trong Bà sẵn có lòng nhân hậu, năng khiếu trời ban, lại được người Cha nuôi truyền cho võ thuật nên Bà hiểu rõ tác dụng của các huyệt võ. Lớn lên Bà vào Nam giúp việc cho một danh y người Hồi nổi tiếng về Yoga chữa bệnh. Bà theo chủ bôn ba đi Pháp, Pakistan, Nhật Bản, Ấn Độ… và rất nhiều nước khác nữa. Nhờ trí thông minh, đặc biệt là tài học nhanh nhớ lâu nên Bà đã tìm đủ mọi cách học lỏm nghề từ ông chủ và bạn bè của ông. Có lần mải học, nên Bà bị phát hiện “tội” dùng gương phản chiếu để học lén. Ông chủ từ không vui, tới ngạc nhiên, rồi cảm thương ý chí và nghị lực của Bà đã không phạt, mà còn truyền nghề cho Bà. Nhờ chí tâm thu thập kiến thức và bằng thực tế cứu người nên Bà nhanh chóng kế thừa tinh hoa của nhiều thế hệ và nhiều dân tộc, đúc rút thành cách chữa bệnh bấm huyệt độc đáo mà Bà gọi là Thập Thủ Đạo.

Sau 12 năm phiêu bạt theo chủ Bà Lịch trở về nước làm y tá cứu thương trong chiến khu Đ, rồi y tá trong bệnh viện công giáo… Ở đâu Bà cũng luôn đem lòng nhân ái và đôi tay điêu luyện cứu giúp người, đặc biệt là trẻ em mồ côi, người tàn tật, người nghèo khó… hoàn toàn trong sáng, không vì lợi lộc riêng. Nhiều bệnh nhân cảm kích tặng tiền, hay vật chất Bà đều dành tất cả làm từ thiện. Dù cuộc sống khó khăn thiếu thốn, nhưng Bà vẫn luôn dạy học trò rằng: Chỉ những người có TÂM trong sáng, cứu người không vụ lợi mới học được môn bấm huyệt Thập Thủ Đạo. Bà Lịch chữa trị rất hiệu quả các chứng bệnh thường gặp, nhất là 6 bệnh: Bại liệt, động kinh, bướu cổ, câm điếc, đau cột sống, hen suyễn.

Từ cô bé Thanh làm người ở, nhờ tài và tâm đức Bà Lịch dần trở thành dì Sáu Lịch, Bà lang Hàng Xanh nổi tiếng, rồi được truyền tụng là “Bà Tiên Núi Sam”, là Quan Âm Bồ Tát tảo tần / Nghiêng Bàn tay xuống cõi trần thương đau… và rộng mở vòng tay cho bệnh nhân khắp nơi tìm đến sau giải phóng.

 Truyền nhân Thập Thủ Đạo

  Bà Lịch có rất nhiều học trò là người Việt và người nước ngoài như: Bác sĩ Hoàng Vĩnh Bảo – giám đốc sở y tế Tiền Giang, bác sĩ Ba Lộc – giám đốc bệnh viên Dân Tộc Tiền Giang, bác sĩ Năm Liên – bệnh viện Công An Tiền Giang, Lương Y Lê Minh – Cục Y Tế Bộ Công An, tiến sĩ Trần Thống Nhất – bệnh viện 198 Bộ Công An, bác sĩ Nguyễn Văn Đản – Cục Y Tế Bộ Công An, bác sĩ Hùng – giám đốc bệnh viện Công An Hà Nội, bác sĩ Triển – bệnh viện Công An Hải Phòng, bác sĩ Hải – bệnh viện Công An Thái Bình, bác sĩ Hậu, và rất nhiều các bác sĩ – lương y khác thuộc Bộ Công An và bên quân đội nữa, hiện nay có một số bác sĩ đã mất do tuổi cao.

Lớp học Thập Thủ Đạo đầu tiên được tổ chức vào năm 1983 dành cho con em các Thầy Lang và các cán bộ y tế của Bộ Công An, tại Tiền Giang và Thành Phố Hồ Chí Minh. Tại các lớp học này có chị Maria và anh Trần Quốc Sử, lương y Lê Minh, bác sĩ Năm Liên, và bác sĩ Nguyễn Văn Đản làm trợ giáo chính cho Bà Huỳnh Thị Lịch, công việc biên soạn tài liệu về môn bấm huyệt Thập Thủ Đạo sau này do bác sĩ Hồ Kiên, lương y Lê Minh, bác sĩ Nguyễn Văn Đản cùng một số bác sĩ khác thực hiện.

Năm 2007 Bà Lịch mất, phương pháp bấm huyệt chữa bệnh Thập Thủ Đạo dần chìm vào quên lãng. Các truyền nhân của Bà tứ tán, hầu như về “ở ẩn” chữa bệnh, và họ vẫn luôn trân trọng những thói quen, nguyên tắc và quy trình chữa bệnh nhân văn của Bà Lịch: Ai có tiền thì trả, không có thì cứ về, chứ người chữa không đòi hỏi bệnh nhân.

Năm 2010, nhận lời mời của Trung tâm Nghiên Cứu Tiềm Năng Con Người ( nay là Viện Nghiên Cứu Tiềm Năng Con Người ) Lương y Lê Minh và Tiến sĩ Y khoa Trần Thống Nhất đã giới thiệu bộ môn bấm huyệt Thập Thủ Đạo và phổ biến ra toàn thể cộng đồng. Ngay khi phương pháp chữa bệnh không dùng thuốc bấm huyệt Thập Thủ Đạo được truyền bá và ứng dụng rộng đã thu hút rất nhiều người học để ứng dụng cho sức khoẻ.

Thập Thủ Đạo kỳ diệu

Tiến sĩ Trần Thống Nhất giải thích, nhiều người cho rằng Thập Thủ Đạo bấm huyệt chữa bệnh là thần bí, khó hiểu. Nhưng hiểu đơn giản là: Máu là gốc của sự sống, bộ phận nào trên cơ thể ít được bơm máu, hoặc không được máu nuôi dưỡng thì sẽ như “ một điểm chết” trong cơ thể sống và từ đây là một trong những nguyên nhân gây nên bệnh. Sử dụng phương pháp bấm huyệt Thập Thủ Đạo sẽ kích thích hệ tuần hoàn, bơm máu đến những “điểm chết” – điều này lý giải vì sao có thể bấm huyệt cho người teo cơ, bại liệt khỏe lại, người bị điếc nghe được, bị câm nói được…

Tuy Thập Thủ Đạo kỳ diệu, nhưng theo cơ chế trên thì không phải bệnh nào bấm huyệt cũng khỏi, mà hiệu quả nhất là bệnh liên quan đến việc lưu chuyển máu kém. Để hướng dẫn người dân chữa bệnh, Lương Y Lê Minh và Tiến Sĩ Trần Thống Nhất đã “cầm tay, chỉ việc” dạy từng người tự khai thông các huyệt đạo, làm nóng ấm cơ thể… và tự chữa một số bệnh thông thường rất hiệu quả… Vì vậy Thập Thủ Đạo đã lan truyền mạnh thành phong trào từ mấy năm nay ở Hà Nội, trên các vùng miền của đất nước và tại rất nhiều nơi trên thế giới.

Nghệ sỹ Thập Thủ Đạo

Lương y Lê Minh năm nay 78 tuổi, ông rất khỏe mạnh và nhanh nhẹn. Ông có một đôi bàn tay điêu luyện, khi thực hiện điều trị cho bệnh nhân bằng phương pháp bấm huyệt Thập Thủ Đạo, một tay ông khóa huyệt, khi day – vuốt – bật – bỉ… như khóa các nốt nhạc, tay kia bấm lần lượt các huyệt đạo một cách rất mềm mại, uyển chuyển thiên biến vạn hóa như người nghệ sĩ chơi đàn trên cơ thể bệnh nhân. Chỉ ít phút là sau bệnh nhân hết các triệu chứng đau cổ vai gáy, cột sống, viêm khớp, cảm cúm… Cả những bệnh nặng mãn tính như mất ngủ, bại liệt, cứng khớp, viêm quanh khớp vai… đều được thuyên giảm mạnh mẽ. Có người đau cứng cổ vai gáy chữa trị rất nhiều nơi từ 20 năm nay không khỏi, đã được Lương y Lê Minh điều trị bằng phương pháp bấm huyệt Thập Thủ Đạo anh ta đã hoàn toàn khỏi các triệu chứng bệnh, khiến vợ anh và tất cả bạn bè tràn ngập trong niềm hạnh phúc.

Lương y Lê Minh và Thập thủ đạo
Học viên khiếm thị thực hành bấm huyệt Thập Thủ Đạo

Ông Lê Minh có rất nhiều bệnh nhân ngoại quốc, đáng chú ý là bệnh nhân người Anh (lấy vợ Việt và đang làm việc ở Nam Định) mùa đông nào cũng “đòi” vợ đưa lên Hà Nội, leo lên từng bậc thang của căn gác trên phố cổ để được “đôi bàn tay kỳ diệu” của ông Lê Minh điều trị. Anh ta còn thích thú giới thiệu các đồng hương đến chữa bệnh “kiểu Việt Nam”…

Rất nhiều học trò của ông Lê Minh  từ nước ngoài về thụ giáo để góp phần cùng ông truyền bá và giới thiệu bộ môn bấm huyệt Thập Thủ Đạo ra thế giới. Đặc biệt ông Lê Minh đang truyền dạy cho một số người mù học nghề để họ có thể giúp đời, tự kiếm sống.

Nét độc đáo của Thập Thủ Đạo

Theo Tiến sĩ Trần Thống Nhất, Thập Thủ Đạo không sử dụng các huyệt châm cứu thông thường. Kiến thức tây y thuần tuý cũng khó giải thích, nhưng đã điều trị chứng suyễn, cao huyết áp, mất ngủ…) rất hiệu quả. Đầu tiên Thập Thủ Đạo bắt buộc học trò phải khai thông huyệt đạo để khởi động cơ thể đón nhận liệu trình bấm huyệt, không gây phản xạ co cứng cơ. “ Nếu tăng xông thấp phải đưa lên, nếu tăng xông cao phải đưa xuống cho thấp ’’ ( điều mà Bà Lịch luôn dạy các học trò, hay còn gọi là huyết áp cao – thấp ). Bấm huyệt đúng, bệnh nhân mới không bị ngất.

Nét rất độc đáo là một tay bấm thì tay kia luôn giữ khoá huyệt (như bấm nốt đàn), tay kia bấm huyệt (như gẩy dây đàn). Có 4 loại khoá chính là khoá Hộ Khẩu (cổ tay), khoá Khô Khốc (cổ chân), khoá Cơ Bản (ngón tay), khoá Bí Huyền (đầu gối). Khoá nhằm hãm và cho phép các cơ co giật chỉ vừa sức bệnh nhân, giúp kích thích phản xạ dẫn truyền khí huyết đến nơi thiếu khí huyết. Nét độc đáo nữa là sử dụng các huyệt Hồi Sinh để trợ sức, có tác dụng cấp cứu. Nếu bệnh nhân yếu, có thể dùng thủ pháp Biến Điện – dùng ngón cái bấm, hoặc day trên một số huyệt trong một thời gian nhất định với tâm niệm tập trung: “Hãy truyền sinh lực, hãy cứu họ”. Biến Điện chỉ được dùng khi người chữa thực sự khoẻ mạnh, và chỉ vài động tác bấm nhẹ nhàng, mặt bệnh nhân đã túa mồ hôi, đỏ bừng như chạy thể dục. Tuy các thủ pháp day bấm trông rất “nhẹ nhàng”, nhưng Bà Lịch đã phải học mất 12 năm. Còn các truyền nhân thì rất dày công học vận nội công để bấm trúng huyệt mà không đau mới chữa được bệnh.

Gần đây, Lương y Lê Minh và tiến sĩ Trần Thống Nhất đã sưu tầm và dựng nhiều clip giúp học trò hiểu rõ về cơ thể người, về cơ xương khớp và vận hành tuần hoàn… để vận dụng chữa bệnh, cho thấy môn bấm huyệt Thập Thủ Đạo vận dụng rất khoa học, không dị đoan như suy nghĩ của một số người. Theo Lương y Lê Minh, Thập Thủ Đạo sử dụng vọng, văn, vấn, thiết của Đông y để chẩn bệnh. Vọng là quan sát hình thái, sắc mặt…; Văn là nghe tiếng nói, tiếng ho, tiếng thở… ; Ngửi là ngửi khí vị (ngửi hơi thở, mồ hôi…); Vấn là hỏi (để biết họ nóng, lạnh, vị trí đau…); Thiết là sờ nắn ( bụng, lòng bàn chân, tay, vùng bị bệnh, bắt mạch…), nhằm đánh giá thể trạng rồi mới chẩn bệnh. Ai già yếu quá, hoặc bệnh không quen chữa thì không nên nhận; Nếu mạch khoẻ, bấm không sợ bệnh nhân ngất xỉu thì mới nhận chữa. Vừa bấm huyệt, vừa theo dõi tác dụng của bấm có chuyển biến sắc mặt không, từ đó điều chỉnh cường độ và trường độ bấm huyệt.

Lương y Lê Minh sử dụng nhiều về mạch, ông giải thích trong Tây y đếm mạch nhanh – chậm, Đông y dựa vào tĩnh mạch ở ngón tay (chỉ văn) để chẩn bệnh. Còn Thập Thủ Đạo dựa vào vị trí di lệch của ven để xem xét các hình dạng ứ đọng máu của các tĩnh mạch là do máu huyết ứ đọng… để suy ra vùng tổn thương. Lý luận dẫn máu của Thập Thủ Đạo rất cũng đặc biệt: Dồn máu xuống, đưa máu lên và dùng thủ thuật bấm huyệt day, xoa, nắn cho khối cơ di chuyển, dẫn máu xuống chỗ trũng, giảm sưng cứng nhằm làm mềm các cơ và làm tan máu cục. Nét độc đáo nữa ở chỗ bấm từ đầu ngón chân, ngón tay cho các cơ di chuyển, co giật nhằm để đẩy máu và hiệu quả rất tốt (chứ không day bấm xoa bóp tại chỗ gây đau, khó làm).

Năm nay Lương y Lê Minh đã 78 tuổi, ông vẫn chưa tìm được ai đủ khả năng để lĩnh hội, để truyền thụ kiến thức Thập Thủ Đạo mà ông học được từ Tổ Y Huỳnh Thị Lịch, các truyền nhân của Bà Lịch giờ già, họ không còn bị ảnh hưởng bởi danh và lợi, mà chỉ cần tìm học trò có tâm đức, trí tuệ, và lòng kiên trì để kế thừa, kẻo Thập Thủ Đạo mà thất truyền thì… tiếc lắm. Nhưng tìm được truyền nhân đâu có dễ, bởi ngoài giàu tình yêu thương, tâm huyết, họ cần có 4 yêu cầu sau:

1. Thương yêu vô hạn đối với bệnh nhân, đặc biệt là đối với trẻ em và những người tật nguyền, khốn khổ.

2. Say sưa tìm tòi trong nghề nghiệp.

3. Giữ cho mình một tâm hồn, đạo đức trong sạch, một sức khoẻ tốt, không làm tiền bệnh nhân.

4. Chú ý rèn luyện những ngón tay bấm huyệt Thâp thủ đạo, không phải bằng sức mạnh ngón tay mà với tất cả nội khí của toàn thân mình.. Viện Nghiên cứu và Ứng dụng Tiềm năng Con người phối hợp với Trung tâm UNESCO Cổ học Phương Đông sẽ hỗ trợ tổ chức các lớp học giúp người dân tự chữa bệnh. Chương trình đào tạo do Lương y Lê Minh và Tiến sĩ Y khoa Trần Thống Nhất hướng dẫn.

Hà Dương

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *